เขตภูมิอากาศของโลก

ลาดิเมียร์ เคิปเปน (Wladimir Koppen) นักภูมิศาสตร์ชาวเยอรมัน ได้แบ่งเขตภูมิอากาศของโลกได้ 6 ประเภทใหญ่ ๆ โดยพิจารณาจากบริมาณน้ำฝน อุณหภูมิของอากาศ และพืชพรรณธรรมชาติ สรุปได้ ดังนี้
                1.ภูมิอากาศแบบชื้น เขตร้อน (ใช้สัญลักษณ์ A)
                 2.ภูมิอากาศแบบแห้งแล้ง (ใช้สัญลักษณ์ B)
                 3.ภูมิอากาศแบบชื้น เขตอบอุ่น (ใช้สัญลักษณ์ C)
                 4.ภูมิอากาศแบบชื้น เขตหนาว (ใช้สัญลักษณ์ D)
                 5.ภูมิอากาศแบบขั้วโลก (ใช้สัญลักษณ์ E)
                 6.ภูมิอากาศแบบที่สูง หรือแบบภูเขา (ใช้สัญลักษณ์ H)

ภูมิอากาศแบบชื้น เขตร้อน (ใช้สัญลักษณ์ A)
เขตภูมิอากาศแบบชื้น (ฝนตกชุก) เขตร้อน
ตั้งอยู่ในเขตละติจูดต่ำหรือเขตร้อนใกล้เส้นศูนย์สูตรมีอุณหภูมเฉลี่ยตลอดปีสูงกว่า 18 องศาเซลเซียส และมีฝนตกชุก จำแนกได้ 3 เขตย่อย ๆ คือ
         1.ภูมิอากศแบบร้อนชื้น (Af)
1.ลักษณะสำคัญ มีฝนตกชุกทุกเดือน ไม่มีฤดูแล้ง ปริมาณฝนตลอดทั้งปีสูงกว่า 2,000 มิลลิเมตร เป็นเขตภูมิอากาศในแถบเส้นศูนย์สูตร
2.ตัวอย่างเขตภูมิอากาศแบบ (Af) ได้แก่ หมู่เกาะประเทสอินโดเนเซีย บริเวณลุ่มแม่น้ำคองโกใทวีปแอฟริกา และลุ่มแม่น้ำแอมะซอน ทวีปอเมริกาใต้

        2.ภูมิอากาศแบบมรสุมเขตร้อน (Am)
1.ลักษณะสำคัย มีฝนตกชุกเกือบตลอดปี มีฤดูแล้งสั้น ๆ บริมาณฝนตลอดปี ประมาณ 2,000 - 2,500 มิลลิเมตร
2.ตัวอย่างเขตภูมิอากาศแบบ Am ได้แก่ ภาคใต้และภาคตะวันออกของประเทศไทย, ชายฝั่งตะวันตกของพม่า และบริเวณปากแม่น้ำแอมะซอน ทวีปอเมริกาใต้

        3.ภูมิอากาศแบบสะวันนา (Aw)
1.ลักษณะสำคัย มีฤดูฝนสั้นประมาณ 4 เดือนและมีฤดูแล้งยาวนาน มีปริมาณฝนตลอดปีประมาณ 1,000 - 2,000 มิลลิเมตร ในช่วงฤดูหนาวอากาศแห้งแล้งไม่มีฝนตก
2.ตัวอย่างเขตภูมิอากาศแบบ Aw ได้แก่ ภาคเนหือ ภาคกลาง และภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย, คาบสมุทรอินโดจีนและคาบสมุทรเดคคาน ประเทศอินเดีย เป็นต้น

ภูมิอากาศแบบแห้งแล้ง (สัญลักษณ์ B)
เขตภูมิอากาศแบบแห้งแล้ง
เป็นบริเวณที่มีปริมาณฝนน้อย สาเหตุเพราะพื้นที่ส่วนใหญ่อยู่ลึกเข้าไปในแผ่นดิน จึงไม่ได้รับอิทธิพลความชื้นจากทะเล จำแนกได้ 2 เขต คือ
1.ภูมิอากาศแบบทะเลทราย (Bw) มีปริมาณฝนเฉลี่ยตลอดทั้งปีต่ำกว่า 250 มิลลิเมตร
-ภูมิอากาศแบบทะเลทรายเขตร้อน พบในบริเดวณตอนเหนือของทวีปแอฟริกา (ทะเลทรายสะฮารา), คาบสมุทรอาหรับและตอนกลางของทวีปออสเตรเลีย
-ภูมิอากาศแบบทุ่งหญ้ากิ่งทะเลทรายเขตอบอุ่น พบบริเวณโดยรอบของเขตภูมิอากาศแบบทะเลทรายเขตอบอ่น โดยเฉพาะตอนกลางของทวีปเอเชีย

ภูมิอากาศแบบชื้น เขตอบอุ่น (สัญลักษณ์ C)
ภูมิอากาศแบบชื้น เขตอบอุ่น
เป็นบริเวณที่มีอากาศอบอุ่นไม่หนาวจัด มีปริมาณฝนค่อนข้างมาก เพราะได้รับอิทธิพลมาจากน้ำทะเล จำแนกได้เป็น 3 เขตย่อย ๆ ดังนี้
1.ภูมิอากาศแบบชื้นภาคพื้นสมุทร (Cf) พบในบริเวณพื้นที่ชายฝั่งทะเลด้านตะวันตกและด้านตะวันออกของทวีปต่าง ๆ ซึ่งได้รับอิทธิพลจากกระแสน้ำในมหาสมุทร (กระแสน้ำอุ่น) ที่ไหลเลียบชายฝั่งวทะเล ทำให้อากาศอบอุ่นมีอุณหภูมิไม่หนาวเย็นมากนัก และมีฝนชุกตลอดปี
2.ภูมิอากาศแบบเมติเตอร์เรเนียน (Cs) ฤดูหนาวมีอากาศอบอ่นและมีฝนตกซุก แต่ในฤดูร้อนอากาศค่อนข้างร้อนและแห้ง ส่วนใหญ่จะพบในดินแดนที่อยู่ใกลบ้ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน เช่นภาคใต้ ของทวีปยุโรป, ตอนเนหือของทวีปแอฟริกา และบางส่วนของรัฐแคลิฟอร์เนียของสหรัฐอเมริกา เป็นต้น
3.ภูมิอากาศแบบชื้นภาคพื้นทวีป (Ce) ลักษณะสำคัญ คือ ฤดูร้อนมีฝนตก ฤดูหนาวมีอากาศแห้งแล้ง พบในพื้นที่ที่อยู่ลึกเข้าไปในแผ่นดินใหญ่ เช่น ที่ราบสูงในแอฟริกาใต้ และที่ราบสูงทางภาคใต้ของประเทศบราซิล

ภูมิอากาศแบบชื้น เขตหนาว (สัญลักษณ์ D)
เขตภูมิอากาศแบบชื้น เขตหนาว ลักษณะสำคัญคือ มีอากาศหนาวเย็นและมีฝนตกเกือบตลอดทั้งปี (ส่วนใหญ่จะตกในรูปของหิมะ) ฤดูร้อนอุณหภูมิจะสูงเกิน 10 องศาเซชเซียส ฤดูหนาวอุณหภูมิต่ำกว่า -3 องศาเซลเซียส จำแนกเป็นเขตย่อย ๆ ได้ดังนี้
1.ภูมิอากาศแบบชื้น เขตหนาวที่มีอากาศร้อนในฤดูร้อน (Dfa, Dwa) ฤดูหนาวอากาศจะหนาวเย็น ฤดูร้อนมีอากาศอบอุ่นค่อนข้างร้อนมีฝนตกเดือบตลอดปี พบในดินแดนภาคกลางและภาคตะวันออกของทวีปยุโรป, ภาคตะวันออกของสหรัฐอเมริกา และตอนเหนือของจีน เป็นต้น
2.ภูมิอากาศแบบชื้น เขตหนาวที่มีอากาศอบอุ่นในฤดูร้อน (Dfb, Dwb) ฤดูหนาวมีอากาศหนาวเย็นเป็นเวลายาวนาน แหล่งน้ำตามธรรมชาติจะจับตัวเป็นน้ำแข็ง ฤดูร้อนอุณหภูมิจะต่ำและแห้งแล้งกว่าเขตแรก ได้แก่ ตอนเหนือของสหรัฐอเมริกา ภาคใต้ของแคนาดาและตอนใต้ของคาบสมุทรแกนดิเนเวียของทวีปยุโรป เป็นต้น

ภูมิอากาศแบบขั้วโลก (สัญลักษณ์ E)
ลักษณะสำคัญของภูมิอากาศแบบขั้นโลก คือ มีอากาศหนาวจัดทมีอุณหภูมิสูงสุดไม่เกิน 10 องศาเซลเซียส ไม่มีฤดูร้อนชัดเจน แบ่งออกเป็น 2 เขตย่อย ๆ คือ
1.ภูมิอากาศแบบทุนดรา (ET) มีฤดูหนาวยาวนาน 9 เดือน พื้นผิวดินปกคลุมด้วยน้ำแข็งตลอดช่วงฤดูหนาว อุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปี -18  องศาเซลเซียส ช่วงเวลาที่อุณหภูมิของอากาศสูงสุด (ไม่เกิน 10 องศาเซลเซียส) ปีละไม่เกิน 3 เดือน เขตอากาศบบทุนดรา คือ บริเวณขั่วโลกเหนือ ได้แก่ ตอนเหนือของทวีปอเมริกาเหนือในเขตประเทศแคนาดา รัฐอะลาสกาของสหรัฐอเมริกา ชายฝั่งเกาะกรีนแลนด์ และตอนเหนือของรัสเซีย เป็นต้น ส่วนบริเวณชั้วดลกใต้ คือ ทวีปแอนตาร์กติก
2.ภูมิอากาศแบบทุ่งน้ำแข็ง (EF) มีอากาศหนาวจัดตลอดปี ไม่มีฤดูร้อน เดือนที่มีอุณหภูมิสูงสุดจะไม่เกิน 0 องศาเซลเซียส มีฐารน้ำแข็งปกคลุมตลอดทั้งปี มีลมพัดแรงมาก ได้แก่ พื้นที่ภายในแผ่นดินของเกาะกรีนแลนด์ในขั้วโลกเหนือ และทุ่งน้ำแข็งของทวีปแอนตาร์กติกในขั้งโลกใต้

ภูมิอากาศแบบที่สูง หรือแบบภูเขา (สัญลักษณ์ H)
1.ลักษณะสำคัญ ภูมิอากาศแบบที่สูง ได้แก่ ยอดเขาคิลิมานจาโร (สูง 5,895 เมตร) ประเทศแทนซาเนีย ทวีปแอฟริกา ตั้งอยู่ในเขตร้อนใกล้เส้นศูนย์สูตร บริเวณยอดเขามีหิมะปกคลุมตลอดปีแต่บริเวณที่ราบเชิงเขาเป็นเขตร้อน 
2.ตัวอย่างเขตภูมิอากาศแบบที่สูง ได้แก่ ยอดเขาคิลิมานจาโร (สูง 5,895 เมตร) ประเทศแทนซาเนีย ทวีปแอฟริกา ตั้งอยู่ในเขตร้อนใกล้เส้นศูนย์สูตร บริเวณยอดเขามีหิมะปกคลุตลอดปีแต่บริเวณที่ราบเชิงเขาเป็นเขตร้อน

Ref : http://www.mcr-school.ac.th/index_files/E-learning/social/world/page04.htm 11/06/2008